17 Aralık 2015 Perşembe

Futbol: Hatalar Oyunu

Her konuyu anlatırken bazı klişeleri kullanırız. Klişelere karşı değilim, anlatımı kolaylaştırır lakin bazı klişelere karşıyım zira doğru değil.

Futbol hatalar oyunudur... Bu klişenin evrensel mi, yerel mi olduğunu bilmiyorum esasında. Almanca, Fransızca, İngilizce karşılıkları var mı ve kullanılıyorlar mı acaba? Zira günümüz sporunda değil klişe olarak kullanılması, mücadele edilmesi gereken bir söz bu.

Varsayalım ki söz doğru. O zaman dünyanın en az hata yapan takımları Bayern ve Barcelona mı? Ne yani, onları diğerlerinden ayıran şey, "hata" yapmamaları mı? Biz tribünde veya ekran başında, bir futbol maçı izlerken "acaba hangisi daha az hata yapacak?" diye mi izliyoruz? Tamam, hakem hata yapsın diye izlediğimiz kesin de, peki sporcular?

Mevzuyu hata üzerinden anlatmaya başladığında, güzelliklere ulaşma şansın sıfır. Oysa bir oyun bu. Kaybetmemek için değil, kazanmak için oynanıyor. Kazanmak için de rakibini alt etmenin yollarını ararsın. Barcelona bazen bir gol atar, bakarsın savunmada biri hata mı yaptı diye. Hayır, hata olarak nitelendirebileceğin hiç bir şey yoktur ama Barcelona golünü atmıştır.

Kaldı ki, hata ile yanlış arasında da ciddi bir fark da var. Hata istemsizce yapılıyor. Hatayı yapan kişi bile o an farkediyor hata olduğunu. Dönüp pardon falan diyor. Yanlış ise, kişinin farkında olmadığı bir şey değil. Doğru olduğunu sanıyor. Misal, Quaresma maç içinde bir dolu yanlış tercih yapar. Hiç birinde de özür dilemez. Farkında değildir zira. Hata değildir o, yanlıştır artık.

Bir koç, bir teknik direktör hata ile uğraşmaz. Yanlışlara odaklanır. Sen en güzel seti çizer ve uygulatırsın, takımın üçlükçüsü bomboş atışı kaçırdığında o set de boşa gider. Lakin bu o setin ve o kurgunun yanlış olduğu anlamına gelmez. Hatadır en fazla. Çizdiğin setin sonunda top, takımın en kötü şutöründe kaldıysa, o yanlıştır mesela. Affı olmaz.

Futbol hatalar oyunu falan değildir en nihayetinde. Ben bir hatalar manzumezi falan da izlediğim kanaatinde değilim. Ben bir tutam yaratıcılık, bir parça özgünlük, çokça takım oyunu ve bütünlüğü, aynı anda aynı şeyi düşünüp, kurgulayıp, oynamanın ve rakibi alt etmenin peşindeyim.

Evet, yıllar önce Inter, sıfır hata ile oynadığı için Barcelona'yı elemiştir. Lakin tek maçtır o. O maçtan bu yana Barcelona nerede, Inter nerede, Chelsea nerede, Mourinho nerede? Anı yakalarsın o an olur. Uzun vadede kazanan hep üretmeyi ön plana alandır. Yoksa zaten futbolu da at çöpe gitsin. Kaldı ki, Inter'e turu getiren 2. maç değil, üretim yapmaya oynadığı 1. maçtır.

Profesyonellerin dilinin, sporun dili olmasına izin vermemek gerek. Onlar hata yapmamaya, mevcut pozisyonlarını korumaya odaklanabilirler. Oysa biz izleyiciyiz. Biz rakibine geçilmemeyi değil, geçmeyi temel alırız. Her oyuncu rakibini geçecek diye bir kural yok ama bir oyuncuyla geçilmiyorken, diğer oyuncunla geçmeyi hayal etmek zorundasın.

Futbol hayal oyunudur. Başında, içinde, sonunda herkes hayal kurar. "Bi tane sıkıştırırsak" da bir hayaldir. Oysa top kendiliğinden gol olmaz, o hayali kurman ve o anı araman gerekir. O anı aradığın an, aslında risk aldığın, insiyatif aldığın andır. İşte o yüzden kazanmak için hata yapmamak değil, bir üretim hayaline yaslanırsın...

Rıza hocaya inanmayın. o oyunu hep yedikleri basit goller üzerinden anlatır.  Sorulması gereken asıl soru, sizin o esnada ne ürettiğinizdir. Bir yumruk gibi sıkılmış, gerilmiş takımdan uzun vadeli güzellik çıkmaz. Takım biraz akacak, biraz süzülecek, bazen çağlayacak... Hata mı? Elbette yapacak.

Sporda hata da var, yanlış da var. Lakin tüm dünyanın izlediği, izlemekten de bu kadar keyif aldığı sporları, hatalar üzerinden anlatmak kadar yanlış bir iş yok.

4 yorum:

  1. Beyaz zemine siyah yazı daha okunaklı oluyor...

    YanıtlaSil
  2. hata-yanlış ayrımının bu kadar net ifade edilmesi beni benden aldı. tebrikler.

    YanıtlaSil
  3. günay ın galatasaraydan yediği gol hata idi.çıktı sektirdi.cech in milli takımdan yediği golde hata idi.çıktı elinden kaçırdı.ama tolga nın sporting deplasmanından ve geçen seneki brugge maçında yediği goller hata değil yanlış idi.futbolda hata da var yanlışta.ama yanlış yapanlar genelde büyük olamıyorlar.hata yapanlar ise hata yapmaya devam etmelerine rağmen büyük oynamaya devam ediyorlar.cech gibi.

    YanıtlaSil
  4. inter örneğini biraz yanlış buluyorum.gerçekçi ol imkansızı iste diye bir söz vardır.inter barca deplasmanında bunu yaptı.ama bu gerçek italya liginde işlemeyeceği için italya ligin başka bir futbol oynadı.o sezon mourinho 3 kupa ile tamamladı interle.

    şenol güneş bazen bu gerçekci ol kısmını unutuyor.misal sporting deplasmanı.1-0 öne geçmişsin.orda farklı bir senaryo ile oynanabilirdi son 30 dakika.romantik takılacağım diye gerçekleri göz ardı etmemek lazım.

    YanıtlaSil